Plattelandspost


Invoering van de plattelandspost
Plattelandsgemeenten hebben in het begin van de 19e eeuw geen postverbindingen. Door de toen zeldzame particuliere correspondentie is het niet rendabel hier brieven op te halen of te bezorgen. Alleen tussen de steden worden directe postverbindingen onderhouden. Particuliere brieven van of naar een plattelandsgemeente worden aan een dorpeling meegegeven die een stad bezoekt waar een postkantoor is gevestigd. Bestuurlijke correspondentie vindt plaats door voetboden.

In 1836 wordt in België en daarmee ook in het huidige Nederlands Limburg met een landelijke postdienst begonnen. In iedere plaats komt er een brievenbus met daarin een busstempel waarmee de brieven na de buslichting worden afgestempeld. Voor de plattelandspost is een toeslag verschuldigd (Service Rural). Brieven voor de plattelandsgemeenten binnen het arrondisement zijn echter vrijgesteld van de extra plattelandsport (Correspondance de l'Arrondissement). Nadere informatie over de organisatie van de plattelandsdienst (o.a. de bestelling, de pas en de facteur) wordt gegeven in het artikel 'de post op het platteland in Limburg' van de heer Ickenroth.

In Zuid-Limburg wordt de plattelandspost vanuit de postkantoren te Valkenburg, Vaals en Sittard geregeld. Na de terugkeer bij Nederland blijft de plattelandsdienst bestaan omdat de Nederlandse posterijen het belang er van inzien. Het postkantoor Maastricht wordt dan ook bij de plattelandsdienst betrokken.

Stempels
Aan de plattelandsdienst zijn drie stempels gekoppeld:

  • het busstempel
  • het Service Rural stempel
  • het Correspondance de l'Arrondissement stempel

    Afschaffing van de plattelandspost
    Na de afschaffing van de plattelandspost in 1850 verliezen de busletters hun functie. Echter, in sommige plaatsen worden brieven ook na de afschaffing van de plattelandspost nog steeds voorzien van een busstempel.
    [IMAGE]
    Brief van Hoensbroek (busstempel AF) naar Maastricht uit 1865, zeer laat gebruik van het busstempel.

    Bronnen
  • Ickenroth J. De post op het platteland in Limburg. Limphilex XXXII. Reuver. 2001.
  • Ickenroth J. Het afstempelen van brieven in Nederlands Limburg in de Belgische periode 1830-1839.
  • van Vucht H. 9 jaren Belgisch postwezen in Limburg. Limphia '89. 1989.