Post van instellingen en bedrijven


Valkenburg heeft verschillende bedrijven en instellingen (gehad) met relatief veel postverkeer. Hieronder vallen natuurlijk de gemeente zelf, maar ook instellingen als de V.V.V. en het Ignatius College en bierbrouwerij 'de Leeuw'. Deze pagina worden bedrijven behandeld die relatief veel postverkeer hebben gehad. Ook de relatie tussen het toerisme en het postverkeer wordt weergegeven. Verder zijn ook opdrukken op enveloppen en briefkaarten opgenomen.

Ignatius College

[IMAGE]


Bismarck verbant, tijdens de Kulturkampf, op 4 juli 1872 bij wet alle Jezuïten uit Duitsland. Ook de Jezuïten uit Maria Laach moeten op zoek naar een nieuw onderkomen. Eerst vestigen zij zich in een klooster in Wijnensrade maar dit onderkomen blijkt al snel te klein. Rond 1890 wordt uitgezien naar een nieuwe vestigingsplaats. Er wordt gekozen voor Valkenburg omdat er een spoorweg ligt die een goede verbinding tussen Aken en Maastricht biedt.

Op 1 mei 1893 wordt de eerste van de 7 miljoen bakstenen gelegd voor wat toen het grootste gebouw van Nederland wordt. Architect Hürth tekent het ontwerp, de Valkenburger Hubert Habets is de aannemer. De Jezuïten stichten er een ‘Collegium Maximum’; een groot College voor filosofen en theologen met een huisbibliotheek met 100.000 banden. Daarnaast hebben zij een vakbibliotheek in hun eigen woonvleugels. Het college functioneert ook als hogere opleiding voor Duitsers, Oostenrijkers, Hongaren en Zwitsers. In het complex bevinden zich een sterrenobservatorium, de grote bibliotheek en tal van verblijfscellen voor de paters.

[IMAGE]
Het college heeft al snel zijn eigen briefkaarten, zie bijvoorbeeld de briefkaart uit 1900 naar Welkenraedt.

Dat het college al snel wereldfaam heeft blijkt uit het postale verkeer zoals deze brief en briefkaart uit India (1899) en Spanje (1906).

[IMAGE]
Brief en briefkaart uit India en Spanje naar het Ignatius College

De bibliotheek gebruikt zijn eigen briefkaarten.

[IMAGE] [IMAGE]
Briefkaart van het college en het interieur van de bibliotheek

De Jezuïeten verlaten gedwongen het klooster in 1942. Ze worden verdreven door de SS, die er een SS-Reichsschule van maakt. Als gevolg hiervan wordt de fraaie kapel afgebroken.

[IMAGE]
Het Ignatius College na de oorlog

Aan het eind van de Tweede Wereldoorlog fungeert het klooster eerst als krijgslazaret en later als tijdelijke gevangenis voor politieke deliquenten. Dit zorgt weer voor postverkeer naar familie en advocaten, zie onderstaande brieven.

[IMAGE] [IMAGE]


Binnenkomende brieven worden gecensureerd:

[IMAGE]


Na de oorlog ligt het gebouw jarenlang leeg. In 1964 neemt de congregatie van de Franciscanessen van de H. Joseph het gebouw over. Van 1964 tot 1985 wordt het klooster ook gebruikt als bejaardentehuis, ‘Huize Boslust’. De aan de voorzijde gebouwde kapel dateert van 1965.

[IMAGE]

Het klooster wordt aan het einde van de 20e eeuw verkocht aan de Stichting Transcendente Meditatie Nederland. Nadat deze stichting is verdwenen, raakt het monumentale pand in verval. Het gebouw wordt op 30 november 2001 getroffen door een grote brand. Hierdoor gaat het dak van een vleugel van het pand volledig in vlammen op.


Bierbrouwerij de Leeuw


In 1886 gaat de Aachener Export Bierbrauerei op zoek naar een geschikte locatie voor een nevenvestiging. In die tijd wordt veel bier geëxporteerd naar Nederlands-Indië, vandaar dat het plan ontstaat om in Nederland een dochteronderneming te vestigen. Er wordt een perceel aan de Plenkertstraat gekocht, inclusief een molen aan de Geul, waar eerder een kruitfabriek en papierfabriek waren gevestigd.

[IMAGE]
Brief aan de inspecteur der buskruitfabrieken verstuurd vanuit Valkenburg tussen 1845 en 1850.


Er wordt bewust voor deze locatie gekozen. Valkenburg ligt op een steenworp afstand van Aken pal aan de, in 1853 aangelegde, spoorlijn Aken-Maastricht, die aansluiting geeft op verbindingen met Amsterdam, Rotterdam en Antwerpen. Het monumentale waterrad van de oude kruitmolen (gebouwd in 1821) kan voor een deel de (goedkope) energie leveren.


De ligging aan het spoor heeft ook zijn voordelen voor de aanvoer van goederen, zie bovenstaande spoorwegbriefkaart.

In 1887 wordt de brouwerij in gebruik genomen. De produktie is relatief hoog door de hoge graad van mechanisatie. Het is een, voor die tijd, zeer moderne brouwerij die gebruik maakt van een stoommachine.



De brouwerij kent, zoals elk bedrijf, haar pieken en dalen. Aan de vooravond van de Tweede Wereldoorlog wordt 18 procent van de totale omzet buiten Limburg afgezet, een voor die tijd opmerkelijk resultaat. De oorlog gooit echter roet in het eten. Tekort aan grondstoffen legt het brouwproces vrijwel stil, totdat in de bevrijdingsperiode de geallieerden voor nieuwe voorraden zorgen. Door een sterke teruggang van de bierconsumptie na de oorlog bereikt de produktie in 1953 een dieptepunt. Vanaf 1960 begint de geleidelijke opmars naar een grotere omzet en een landelijke spreiding van de produkten van De Leeuw.



In 1988 wordt de mijlpaal van 100.000 hectoliter behaald met een nog steeds stijgende omzet. Ondanks de concurrentie van de grote brouwerijen heeft De Leeuw lange tijd volledig onafhankelijk geopereerd. De omzet loopt echter steeds verder terug. In maart 2000 wordt de brouwerij overgenomen door het Belgische Haagt en in de loop van de jaren steeds verder ontmanteld. Alleen de administratie en de commerciële activiteiten blijven in Valkenburg.


Het toerisme in Valkenburg

Rond 1850 beginnen de eerste toeristen Valkenburg te ontdekken en al snel komen er ook de eerste hotels, waaronder hotel Vossen. Dit hotel hanteert ook al vrij snel zijn eigen briefpapier.


[IMAGE]

Andere hotels zijn hierin wat bescheidener en hebben bv. alleen naamsvermeldingen op de achterzijde van een briefkaart, zoals deze uit 1893.

[IMAGE]

Een ander hotel uit de begintijd is L'Empereur.

[IMAGE]


[IMAGE]

Na de oprichting in 1885 van de VVV neemt het toerisme naar Valkenburg sterk toe. Dit poststuk uit 1893, met briefpapier, laat op de achterzijde een afbeelding van Valkenburg zien. Ook de V.V.V. heeft natuurlijk zijn eigen briefpapier.

[IMAGE]

Als gevolg van het toegenomen toerisme ontstaan ook verschillende attracties zoals de Catacomben en het openluchttheater. Ze worden beheerd door de stichting Katacomben en de N.V. Valkenburg Omhoog.

[IMAGE]

[IMAGE] [IMAGE]


Ook op stempelgebied wordt aandacht geschonken aan de Valkenburgs toerisme, zoals onderstaande voorbeelden laten zien.


[IMAGE] [IMAGE]

Naast de hotels en restaurants worden op toeristisch vlak ook toeringcar bedrijven opgericht voor het vervoer van de gasten.

[IMAGE]

Ook tijdens de beide wereldoorlogen bezoeken gasten Valkenburg en sturen de hartelijke groeten via anichtkaarten. Zelfs een maand voor de bevrijding in 1944 worden er nog ansichten verstuurd.

[IMAGE]
Ansicht van Valkenburg naar Voorburg van 7 augustus 1944, 17 september wordt Valkenburg bevrijd.



Opdrukken van bedrijven op enveloppen en briefkaarten


[IMAGE]
Brief uit 1884 naar Maastricht met opdruk van de firma Smeets-Stassen. De postzegels zijn "vernietigd" met het puntstempel 218.


[IMAGE]
Briefkaart uit 1896 met opdruk van bloemist en zaadhandel Lemmens-Kohn.

[IMAGE]
Briefkaart uit 1941 met opdruk van de Fransche Molen.



Bronnen
  • www.cambrinus.nl
  • www.splendidcars.nl
  • www.tvvalkenburg.nl/Het-Ignatius-College
  • www.con-spiration.de/syre
  • www.heiligehuizenvalkenburg.nl/jezuitenklooster